Op de huidige arbeidsmarkt is het afstemmen van je persoonlijke waarden op de cultuur van een organisatie belangrijker dan ooit. Deze ‘culture fit’ bepaalt niet alleen je werkplezier, maar heeft ook invloed op je eigen prestaties én het succes van de organisatie waar je werkt.
Wat zijn persoonlijke waarden eigenlijk?
Persoonlijke waarden zijn de principes die richting geven aan je beslissingen. Ze vormen wie je bent en waar je voor staat. Het is je interne kompas dat je helpt koers te houden in je leven en werk.
Enkele voorbeelden om het wat duidelijker te maken:
- Eerlijkheid: belang hechten aan het straight zijn in wat je zegt en doet
- Respect: anderen in hun waarde laten
- Verantwoordelijkheid: staan voor je keuzes en niet weglopen als het lastig wordt
- Groei: jezelf blijven ontwikkelen en nieuwe dingen willen leren
- Empathie: snappen waar anderen vandaan komen en daarnaar handelen
Waarden kunnen positief werken maar ook beperkend zijn. Perfectionisme kan leiden tot hoge kwaliteit, maar ook tot bijvoorbeeld ongezonde zelfkritiek. Het gaat erom een gezond evenwicht te vinden en te herkennen wanneer bepaalde waarden je niet meer vooruithelpen.
Hoe beïnvloeden persoonlijke waarden de werkcultuur?
Wanneer jouw waarden matchen met die van je werkgever, ontstaat er een soort flow. Je voelt je verbonden met wat de organisatie nastreeft. Je bent gemotiveerder, creatiever en draagt met plezier bij aan het gezamenlijke doel.
Mark, een ervaren marketing professional, werkte bij een groot bedrijf waar vooral snelheid en winstmaximalisatie centraal stonden. Hoewel het salaris uitstekend was, voelde hij zich nooit helemaal op zijn plek. Bij zijn huidige werkgever staan kwaliteit en klantgerichtheid centraal, waarden die hij zelf ook belangrijk vindt. Nu ervaart hij dagelijks meer voldoening en levert hij betere resultaten, ondanks een lager salaris.
Is er een mismatch tussen jouw waarden en die van je organisatie? Dan ervaar je vaak een soort onderhuidse frictie. Je motivatie en betrokkenheid nemen af, wat kan leiden tot frustratie en uiteindelijk vertrek.
Goede leiders erkennen het belang hiervan. Ze zorgen niet alleen dat de juiste mensen binnenkomen, maar creëren ook een cultuur waarin teams vanuit gedeelde waarden kunnen samenwerken.
Voordelen van afgestemde waarden
Een sterke afstemming tussen jouw waarden en die van je organisatie levert voor beiden concrete voordelen op:
Meer werkplezier en betere prestaties
Als je werkt bij een organisatie die jouw waarden deelt, voelt werk minder als werk. Je hoeft je niet anders voor te doen dan je bent en je kunt je energie steken in wat echt belangrijk is.
Sterkere teams
Teams die op dezelfde waarden bouwen, communiceren effectiever. Conflicten worden constructiever opgelost omdat er een gemeenschappelijke basis is.
Minder verloop, meer betrokkenheid
Bij een communicatiebureau in Arnhem daalde het personeelsverloop met 35% nadat ze actief begonnen te werven op basis van waarden-fit in plaats van alleen functie-specifieke vaardigheden. Medewerkers bleven langer en waren meer betrokken.
Authentiekere klantrelaties
Als jij je verbonden voelt met de waarden van je bedrijf, straal je dat uit naar klanten. Dit creëert sterkere en authentiekere relaties.
Hoe ontdek je je eigen persoonlijke waarden?
Om je persoonlijke waarden te ontdekken, begin je met een eerlijke blik naar binnen. Dit klinkt misschien zweverig, maar is eigenlijk heel praktisch.
Vraag jezelf eens de volgende dingen af:
- Wat is werkelijk belangrijk voor jou, zowel thuis als op mijn werk?
- Wanneer voel je je echt in je element, en wanneer loop je juist vast?
Neem bijvoorbeeld Sara, een 36-jarige communicatiespecialist. Ze werkte bij een groot bedrijf waar ze elke dag in een strak pak moest verschijnen en vooral bezig was met het behalen van targets. Hoewel ze goed was in haar werk, voelde ze zich constant gespannen en raakte uiteindelijk steeds meer opgebrand.
Tijdens een sessie met Elqui als onderdeel van een loopbaantraject ontdekte ze dat vrijheid en creativiteit voor haar cruciaal zijn. Ze realiseerde zich dat ze vooral energie kreeg van projecten waar ze haar eigen draai aan kon geven en waar ze direct kon zien wat haar werk betekende voor anderen.
Zo kun jij ook je waarden ontdekken:
- Let op je energiegevers en -vreters: maak eens een week lang elke avond een lijstje. Waar kreeg je energie van en wat kost je energie? De patronen die je hierin ontdekt, wijzen vaak naar je onderliggende waarden.
- Denk terug aan je beste en slechtste momenten: welke situaties gaven je een enorme boost of juist een ontzettend rot gevoel? Als je het superfijn vond om in je eentje een probleem op te lossen, kan ‘zelfstandigheid’ een belangrijke waarde voor je zijn. Als je baalde omdat je collega geen credits kreeg voor een idee, is ‘rechtvaardigheid’ wellicht belangrijk.
- Kijk naar eerder gemaakte keuzes: als je altijd kiest voor projecten waar je samenwerkt, of juist voor projecten waar je veel vrijheid hebt, zegt dat iets over wat jij belangrijk vindt.
Bij Eric, een 42-jarige salesmanager, kwam tijdens deze oefeningen naar voren dat hij zich het beste voelt in een organisatie waar mensen open en direct zijn. Toen hij reflecteerde op zijn frustraties, realiseerde hij zich dat hij vastliep in een werkomgeving waar veel aan politiek werd gedaan of waar informatie werd achtergehouden. ‘Transparantie’ bleek voor hem een kernwaarde te zijn waar hij niet omheen kon.
Een praktische aanpak voor het ontdekken van je waarden
Naast zelfreflectie helpt het ook om een meer gestructureerde aanpak te nemen om je waarden helder te krijgen:
Maak een complete lijst (longlist) van waarden die je aanspreken
Denk breed en schrijf alles op wat resoneert. Bijvoorbeeld Martijn, een 39-jarige marketingmanager, begon met een lijst van 20+ woorden: vrijheid, avontuur, eerlijkheid, creativiteit, ambitie, balans, etc. Voor inspiratie kun je online waardenlijsten vinden of denken aan mensen die je bewondert – en je afvragen waarom dat zo is.
Verfijn je lijst door prioriteiten te stellen
Stel jezelf vragen als: “Als ik maar drie waarden mocht houden, welke zouden dat zijn?” Kim, een 36-jarige communicatieadviseur, had moeite met kiezen tussen ‘ambitie’ en ‘balans’. Door zichzelf af te vragen wanneer ze het meest voldaan naar huis ging, ontdekte ze dat balans voor haar essentiëler was dan ze dacht – juist omdat ze van nature al ambitieus was.
Kijk naar patronen in je keuzes en gedrag
Let op wat je daadwerkelijk doet, niet alleen wat je denkt belangrijk te vinden:
- Waar besteed je je vrije tijd aan?
- Welke projecten kies je als je de vrijheid zou hebben?
- Waarover raak je echt gepassioneerd in gesprekken?
Thomas dacht dat ‘innovatie’ een belangrijke waarde voor hem was, tot hij zich realiseerde dat hij consistent koos voor projecten met sterke teams en goede samenwerking. In werkelijkheid bleek ‘verbinding’ veel hoger op zijn waardenlijst te staan dan hij aanvankelijk dacht.
Door dit soort patronen te analyseren, zie je niet alleen welke waarden je belangrijk vindt, maar ook welke je écht nastreeft in je dagelijks leven. Dit helpt je om keuzes te maken die authentiek zijn.
Persoonlijke waarden en je carrièrepad
Het kiezen van een loopbaan die aansluit bij je persoonlijke waarden is geen luxe maar een noodzaak voor langdurig werkgeluk. Zoek naar organisaties die resoneren met wat jij belangrijk vindt.
Tijdens sollicitatiegesprekken kun je vragen stellen die je helpen bepalen of er een waarde match is:
- “Wat zijn de ongeschreven regels binnen deze organisatie?”
- “Kunt u een voorbeeld geven van hoe [bedrijfswaarde] in de praktijk wordt gebracht?”
- “Welk gedrag wordt hier echt gewaardeerd en beloond?”
Soms vraagt het volgen van je waarden om moedige beslissingen. Denk aan Jasmijn, die haar stabiele marketingfunctie opgaf om bij een startup te werken die beter aansloot bij haar waardering voor autonomie en betekenisvol werken.
Of Robin die besloot niet te gaan voor een promotie omdat de nieuwe functie vooral vergaderen en politiek zou betekenen, terwijl hij het meest waarde hecht aan vakmanschap en het realiseren van concrete resultaten.
Hoe creëer je een waardengedreven organisatiecultuur?
Voor het management is het essentieel om een cultuur te bouwen die draait om duidelijke waarden. Het begint met het vaststellen van kernwaarden die authentiek zijn – niet wat goed klinkt in een jaarverslag, maar wat werkelijk belangrijk is voor de organisatie.
Bij een communicatiebureau in Gelderland hadden ze “innovatie” als officiële kernwaarde, maar in de praktijk werden medewerkers die nieuwe ideeën inbrachten vaak afgewimpeld met “zo doen we dat hier niet”.
Na een cultuurtraject besloten ze eerlijker te zijn: ze vervingen innovatie door “betrouwbaarheid” als kernwaarde, iets waar ze wél echt in uitblinken en wat voor hun klanten ook het belangrijkst bleek.
Een waardengedreven cultuur creëer je door:
Waarden consequent te communiceren en te belichamen
Als transparantie een waarde is, maar het management houdt informatie achter, verliest de waarde betekenis. Leiderschap moet waarden voorleven, niet alleen benoemen.
Waarden te integreren in alle HR-processen
Van werving tot beoordeling: maak waarden concreet door ze te vertalen naar gedrag. Als “teamwork” een kernwaarde is, moet je niet vooral individuele prestaties belonen.
Succesverhalen te vieren die de waarden weerspiegelen
Deel voorbeelden van medewerkers die de waarden in de praktijk brengen. Dit maakt abstracte waarden concreet en inspirerend.
Waar Elqui jou bij kan helpen
Bij Elqui geloven we dat de match tussen jouw persoonlijke waarden en die van je werkgever cruciaal is voor duurzaam succes. Met onze coachingsaanpak helpen we je niet alleen je kwaliteiten en je talenten in kaart te brengen, maar juist ook je drijfveren en waarden.
We ondersteunen je bij het vinden van een werkomgeving waar jij helemaal tot je recht komt en je talenten optimaal tot bloei komen. Want op dat punt gebeurt altijd iets moois, waar jij je sterke punten volledig inzet, haal je meer uit je werk én je leven!
Wil je meer weten over hoe wij je kunnen helpen? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Ontdek waar jij nu staat in je huidige loopbaan met onze gratis loopbaancheck ‘Doe jij waar je goed in bent?’.
Benieuwd hoe je jouw volledige potentieel kunt ontwikkelen? Bekijk onze video’s over je loopbaan als een pad en ontdek hoe loopbaancoaching werkt bij Elqui.
